Wolfgang Amadeus Mozart - arr. Josef Triebensee
La Clemenza di Tito   kv.621

... opera seria van W.A. Mozart, gecomponeerd in 1791

Het betreft een selectie uit een bewerking voor Octet door Josef Triebensee (1772-1846).

In deze opera gaat het om een samenzwering tegen keizer Tito. Aanstichtster is zijn aanstaande echtgenote Vitellia, die Sextus, de beste vriend van keizer Tito, vraagt Tito te (laten) vermoorden, waardoor Vitellia keizerin kan worden. De aanslag mislukt en Tito overleeft. Sextus en Vitellia worden ter dood veroordeeld maar Tito besluit in zijn wijsheid en goedheid om hun vergiffenis te schenken en gratie te verlenen.

 

Vitellia is de dochter van de vermoorde vorige keizer Vitellius en maakt als aanstaande echtgenote van keizer Tito aanspraak op de troon als keizerin. Maar haar aanstaande echtgenoot keizer Tito wil met een prinses (Berenice) uit Judea trouwen. Dat kan Vitellia niet verkroppen en zint op wraak. Ze vraagt aan Sextus, vriend van Tito, maar ook haar aanbidder, om een complot tegen Tito te smeden.

Sextus is dan in tweestrijd: hij kan Vitellia niet weerstaan maar dan moet hij zorgen dat Tito, de geliefde keizer en zijn grote vriend, een aanslag niet overleeft.

 

Een andere hoofdpersoon is Annius, vriend van Sextus en Tito. Hij hoort van Tito dat hij afziet van het trouwen met Benedice, de prinses uit Judea; het volk zal dit huwelijk niet toestaan en in opstand komen. Annius is verliefd op de zuster van Sextus, namelijk Servilia. Voor een huwelijk moet Tito toestemming geven.

 

Dan komen de verwikkelingen: Vitellia krijgt weer hoop op de troon, maar kan ze Sextus tegenhouden? En Tito bedenkt zich en wil met Servilia trouwen. Dat geeft de nodige verwarring en oplaaien van woede. Vitellia smeekt Sextus nogmaals om actie. 

Servilia wordt bij Tito geroepen en zij geeft aan met Annius te willen trouwen. Tito is ontroerd door haar eerlijkheid en zou willen dat alle Romeinen zo waren. Hij stemt in met haar huwelijk met Annius en besluit alsnog met Vitellia te willen trouwen. Wat een edelmoedigheid van deze keizer.

 

En dan blijkt het Capitool in brand te staan. Men vreest voor het leven van Tito. Wie heeft deze aanslag op zijn geweten. Angst bij Sextus, die de aanslag niet kon tegenhouden.

Sextus en Vitellia blijken de aanstichters te zijn. Ze worden ter dood veroordeeld. En eind goed al goed: Tito vergeeft Sextus en Vitellia hun daden en verleent ze gratie.

Ouverture
Een feestelijke ouverture voor de nieuwe koning!

Duetto van Sextus en Vitellia: ‘Come ti piace imponi’            Andante Allegro.
Sextus is verliefd op Vitellia en wil alles voor haar doen. Vitellia is woedend en wil dat Sextus in actie komt om Tito te vermoorden. (fagot en klarinet).

Aria van Vitellia: ‘Deh se piacer mi vuoi’;                               Larghetto Allegro.
Vitellia vraagt Sextus te stoppen met twijfelen en haar blind te vertrouwen (hobo).

Duettino van Annius en Sextus: ‘Deh, prendi un dolce amplesso’;     Andante.
Kort Duet van twee vrienden over hun vriendschap (2 klarinetten).

Duetto van Annius en Servilia; ‘Ah, perdona al primo affeto’            Andante.
Een liefdesduet van twee geliefden (hobo en klarinet).

Aria van Tito: ‘Ah se fosse intorna al trono’;                                         Allegro.
Een vrolijke Aria van Tito die blij is over de eerlijkheid van Servilia dat ze met Annius wil trouwen. (hoorn)

Terzetto van Vitellia, Publius en Annius: ‘Vengo...aspertate...Sextus’
De aanslag lijkt gelukt. Vitellia is in paniek, wat de anderen niet begrijpen (klarinet, hoorn en fagotten).

Marcia.
Oorspronkelijk gecomponeerd voor een keizerlijke  huldigingsscene op het Forum Romanum.

Josef Triebensee
was een Tsjechisch componist en hoboïst van Duitse afkomst. Hij werd ook meester van de bewerking van klassieke muziek voor harmonie-bezettingen genoemd.  
Hij studeerde in Wenen compositie bij Johann Georg Albrechtsberger en Antonio Salieri. Op 17-jarige leeftijd werd hij lid van het blazers-ensemble van de prinsen Lichtenštejn, en in 1794 werd hij kapelmeester van hun kamerensemble en het operaorkest.  In 1791 speelt hij - onder leiding van Mozart zelf - tweede hobo en althobo in het orkest van de première van de opera Die Zauberflöte.  
Josef Triebensee
(1772-1846)
 Bewerkingen van Triebensee voor blazers:
  • Haydn Symfonie Nº92 - gearrangeerd voor 9 blazers
  • Mozart Don Giovanni - Ouverture en aria's - voor 9 blazers
  • Mozart La Clemenza di Tito - voor blaasoctet
  • Mozart Così fan tutte  - voor blaasoctet
  • Cherubini Medea -  voor blaasoctet
  • Schubert Rosamunde - Schouwspelmusik - voor blazers
Originele werken van Treibensee voor blazers:
  • Treurmars - voor blaasoctet
  • Concertino - voor piano, blaasoctet en contrafagot
  • Partita in Bes-groot - voor blaasoctet
  • Partita in Es-groot - voor blaasoctet
  • Parthia in Dis - voor blaasoctet
  • Suite in Bes-groot
  • Suite in Es-groot
  • Variations on an Original March

© 2019 Amsterdamse Blazers